GRADONAČELNIK MIĆIN NA OBELEŽAVANјU 84. GODIŠNјICE POGROMA U NOVOSADSKOJ RACIJI

Komemoracija posvećena sećanju na nevine žrtve pogroma u Novosadskoj raciji iz 1942. godine održana je na platou ispred spomenika „Porodica“ na Keju žrtava racije. Prisutnima su se obratili gradonačelnik Novog Sada Žarko Mićin, Nјegova Svetost patrijarh srpski Porfirije, koji je uz sasluženje mitropolita bačkog Irineja, episkopa mohačkog Damaskina i episkopa osječkopolјskog i baranjskog Heruvima, održao i pomen stradalima. A u ime Jevrejske zajednice obratio se i održao pomen stradalima vrhovni rabin Srbije Isak Asiel. Obeležavanju 84. godišnjice Pogroma prisustvovao je i izaslanik predsednika Republike Srbije Miloš Vučević.

- Danas se okuplјamo da bismo se zajedno setili jednog od najstrašnijih događaja u istoriji našeg grada, januarskog Pogroma, odnosno Racije iz hladnog januara 1942. godine. Pred ovim mestom, pred imenima i senima onih koji su u januaru 1942. godine ubijeni bez suda i bez krivice, naša je dužnost da zastanemo, da se setimo i da ne okrenemo glavu. Sećanje nije okrenuto prošlosti radi prošlosti, ono je čin odgovornosti prema budućnosti. Zato nastavak izgradnje Memorijalnog centra za žrtve pogroma i Crkve mučenika bačkih nije samo puko obeležavanje stradanja, već zavet grada da zaborav ne nadjača istorijsko pamćenje, da se sačuvaju imena ubijenih i da teška tišina nikada više ne zavlada ulicama našeg grada. To je i naša poruka mladima: da znaju šta se dogodilo onda kada su civilizacijske norme utihnule, a lјudski život izgubio vrednost; da razumeju da je poštovanje drugog, bez obzira na mišlјenje, veru, naciju ili poreklo, jedini siguran temelј budućnosti. Samo na takvom sećanju možemo graditi društvo u kome se zlo ne ponavlјa i grad u kome je pamćenje deo dostojanstva i obaveze svih nas. Neka je večna slava svim našim ubijenim sugrađanima u tom strašnom januaru 1942. godine -  rekao je gradonačelnik Žarko Mićin.

Nјegova Svetost patrijarh srpski Porfirije naglasio je da gotovo svaki grad i selo u Srbiji, a i šire, nose ožilјke koji o januarskom Pogromu jasno svedoče.

- Upravo zato današnji dan i ovo mesto na kojem smo se sabrali, jeste jedan od velikih tužnih dana, i jedno od stradalnih, ali svetih mesta na kojima se sa strahopoštovanjem i molitvom sećamo naših predaka, sunarodnika i sugrađana, koji su pre 84 godine nevino postradali u Novosadskoj raciji, tačnije rečeno, u fašističkom pogromu u čitavoj Bačkoj, pre svega u Šajkaškoj. Nismo se sabrali da budemo sudije, već da posvedočimo tragediji sunovrata lјudske prirode. Pokolј koji se ovde dogodio je pad čoveka u duhovni bezdan. Molimo se za sve stradale Srbe, Jevreje, za stradalni romski narod i sve druge nevine žrtve –kazao je patrijarh srpski Porfirije.

Vrhovni Rabin Srbije gospodin Isak Asiel u svojoj besedi preneo je deo svedočenja Agi Rajter o Novosadskoj raciji 23. januara 1942. godine, kao i svedočenja Arija Baumingera o stradanjima u Polјskoj.

- Kao što je Dunav postao grobnica naših sugrađana, tako je tih dana čitava Evropa postala jedna velika dolina prepuna kostiju. Neka je blagoslovena uspomena na sve žrtve Novosadske racije – poručio je Isak Asiel.

U ime građana Novog Sada, na spomenik žrtvama Novosadske racije, vence je položio gradonačelnik Žarko Mićin, a vence su takođe položili predsednica Pokrajinske vlade Maja Gojković, predsednik Skupštine AP Vojvodine Balint Juhas, ambasadorka Izraela Avivit Bar Ilan, ambasador Mađarske Jožef Zoltan Mađar, potom predstavnici gradova i opština, delegacije Jevrejske opštine Novi Sad, Saveza Jevrejskih opština Srbije, Jevrejskih opština Srbije, kao i predstavnici Matice romske nacionalnog saveta Roma i potomaka žrtava Novosadske racije, a pomenu je prisustvovao i zamenik ambasadora SAD u Srbiji Aleksandar Titolo. Sa broda Rečne flotile Vojske Srbije predsednica Skupštine Grada Novog Sada Dina Vučinić, predstavnica Jevrejske opštine Novi Sad Ena Vitomirović i predstavnik Matice romske Goran Sulejmanović spustili su venac u Dunav.

U programu obeležavanja Novosadske racije učestvovali su hor Jevrejske opštine „Hašira“ i hor Saborne crkve „Sveti Georgije“, a članice Kola srpskih sestara poslužile su prisutne kolјivom i pogačom. Pomen žrtvama održan je i kod spomen-ploče na novosadskoj plaži „Štrand“.

Novi Sad, 23. januar 2026. godine